Είναι φυσιολογικό να ζητάτε συγγνώμη, αλλά μόνο όταν το άτομο φταίει πραγματικά.
Μερικοί άνθρωποι κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης μπορούν να ζητήσουν συγγνώμη για το τίποτα, ακόμη και αν δεν έχουν κάνει τίποτα κακό / photo depositphotos.com
Πολλοί άνθρωποι ζητούν συγγνώμη χωρίς να σκέφτονται και χωρίς να αναλύουν τι τους έκανε να το κάνουν. Συχνά συμβαίνει αντανακλαστικά, για παράδειγμα, όταν κάποιος πέφτει πάνω σε ένα άτομο ή ζητούν συγγνώμη όταν ένα άλλο άτομο παραβιάζει τα όριά τους. Με την πάροδο του χρόνου, η συνήθεια αυτή γίνεται τόσο βαθιά ριζωμένη που οι άνθρωποι αρχίζουν να ζητούν συγγνώμη για τα συναισθήματά τους, να εκφράζουν τις ανάγκες τους ή ακόμα και για καλές συμβουλές. Ο Αμερικανός ψυχολόγος Mark Travers, PhD, γράφει σχετικά με αυτό για το Forbes.
“Είναι εντάξει να ζητάτε συγγνώμη, αλλά μόνο όταν κάποιος φταίει πραγματικά. Το πρόβλημα προκύπτει όταν η συγγνώμη γίνεται μια ακούσια αντίδραση που χρησιμοποιείται για να εκτονώσει την ένταση τη στιγμή, αλλά με την πάροδο του χρόνου υπονομεύει την αυτοεκτίμησή σας. Η συνήθεια της υπερβολικής συγγνώμης είναι ένα σημαντικό πρότυπο συμπεριφοράς που συχνά έχει τις ρίζες του στην πρώιμη δυναμική των σχέσεων, στις τάσεις προσκόλλησης και στους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι μαθαίνουν να αποφεύγουν τις συγκρούσεις”, εξηγεί ο ειδικός.
Ως εκ τούτου, ο ψυχολόγος κατονόμασε τέσσερις ερευνητικά αποδεδειγμένους ψυχολογικούς λόγους για τους οποίους μπορεί να ζητάτε υπερβολικά συχνά συγγνώμη, ακόμη και αν δεν έχετε κάνει κάτι κακό.
Ζητάτε συγγνώμη επειδή αναπτύξατε μια συνήθεια αυτολογοκρισίας ως παιδί
Η αυτολογοκρισία είναι ένα μοτίβο συμπεριφοράς κατά το οποίο οι άνθρωποι καταπιέζουν τις ανάγκες και τα συναισθήματά τους προκειμένου να διατηρήσουν τις σχέσεις τους. Διαπιστώθηκε για πρώτη φορά σε μια μελέτη των προτύπων σχέσεων στις γυναίκες, αλλά άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να αναπτυχθεί και στους άνδρες.
Συγκεκριμένα, μια μελέτη του 1992 που δημοσιεύθηκε στο Psychology of Women Qterly διαπίστωσε ότι η αυτολογοκρισία συχνά ξεκινά σε οικογένειες όπου η σύγκρουση γίνεται αντιληπτή ως κίνδυνος ή όπου η αγάπη και η έγκριση εξαρτώνται από την υποταγή. Τα άτομα αυτά γίνονται ενήλικες που ζητούν γρήγορα συγγνώμη για να μειώσουν την ένταση, να αποκαταστήσουν την αρμονία και να αποφύγουν να απογοητεύσουν τους άλλους.
“Όταν η σύγκρουση φαίνεται απειλητική, το “συγγνώμη” γίνεται ένας γρήγορος τρόπος για να επιτευχθεί συναισθηματική ασφάλεια. Αποτρέπει την κλιμάκωση της διαφωνίας, αλλά εμποδίζει επίσης τη δημιουργία μιας πραγματικής σύνδεσης. Με την πάροδο του χρόνου, το άτομο μαθαίνει ότι η φωνή του έχει αξία και η συγγνώμη γίνεται στρατηγική για τη διατήρηση της ειρήνης”, πρόσθεσε ο ψυχολόγος.
Ζητάτε συγγνώμη επειδή είστε πολύ ευαίσθητοι στην ενοχή
Μερικοί άνθρωποι αισθάνονται ενοχές πιο έντονα και πιο γρήγορα από άλλους. Για παράδειγμα, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Psychology and Social Psychology δείχνει ότι οι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα ενσυναίσθησης για τους άλλους έχουν έντονη τάση να αισθάνονται ενοχές.
“Με βάση αυτά τα ευρήματα, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι οι άνθρωποι με υψηλή τάση για ενοχή είναι πιο πιθανό να αναλάβουν την ευθύνη για τις εντάσεις στις σχέσεις, ακόμη και αν δεν ήταν οι ίδιοι η πηγή της σύγκρουσης. Για τα άτομα με τάση ενοχής, η δυσφορία του να νιώθουν ότι κάποιος μπορεί να αναστατωθεί είναι τόσο έντονη που η συγγνώμη γίνεται μια αντανακλαστική προσπάθεια ρύθμισης της εσωτερικής έντασης. Ο στόχος δεν είναι η ανάληψη της ευθύνης, αλλά η αποκατάσταση της ισορροπίας στη σχέση”, τόνισε η Travers.
Ζητάτε συγγνώμη επειδή το στυλ προσκόλλησής σας σας κάνει να αισθάνεστε τη σύγκρουση ως απειλή
Οι έρευνες για την προσκόλληση δείχνουν σταθερά ότι τα άτομα με άγχος χειρίζονται τις συγκρούσεις διαφορετικά από τα άτομα που βίωσαν ασφαλή προσκόλληση νωρίς στη ζωή τους.
“Τα άτομα με άγχος προσκόλλησης συχνά απολογούνται υπερβολικά επειδή φοβούνται ότι θα εγκαταλειφθούν ή θα κριθούν. Μια γρήγορη συγγνώμη είναι ένας τρόπος να διατηρηθεί η οικειότητα και να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος κατάρρευσης της σχέσης. Στους ανθρώπους με τον αποφευκτικό τύπο προσκόλλησης δεν αρέσουν οι συναισθηματικές συγκρούσεις. Μπορεί να ζητήσουν συγγνώμη απλώς για να τερματίσουν την αλληλεπίδραση και να αποσυρθούν σε συναισθηματική απόσταση”, εξήγησε ο διδάκτωρ.
Ζητάτε συγγνώμη επειδή έχετε μάθει να αποφεύγετε τη σύγκρουση με κάθε κόστος
Πολλές συγγνώμες μπορεί επίσης να υποδηλώνουν μια μαθημένη αντίδραση σε καταστάσεις σύγκρουσης που ήταν απρόβλεπτες, ασταθείς ή συναισθηματικά έντονες.
“Μια μελέτη του 2017 που δημοσιεύθηκε στο Current Opinion in Psychology διαπίστωσε ότι όταν αντιμετωπίζουν χρόνιο διαπροσωπικό στρες, οι άνθρωποι τείνουν να επιστρέφουν σε ρυθμιστικές τακτικές που έμαθαν ως παιδιά στο πρώιμο περιβάλλον τους, συχνά σύμφωνα με το στυλ προσκόλλησής τους”, σημείωσε ο ψυχολόγος.
Έτσι, δήλωσε ο Travers, τα άτομα με ιστορικό χρόνιου διαπροσωπικού στρες είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιούν συμπεριφορές ηρεμίας ή να αποφεύγουν τις συγκρούσεις στην ενήλικη ζωή.
Πώς να σταματήσετε να ζητάτε μάταια συγγνώμη;
Ο ειδικός συμβουλεύει να σταματήσετε πριν πείτε άλλο ένα “συγγνώμη”. Ρωτήστε πρώτα τον εαυτό σας αν αισθάνεστε υπεύθυνοι ή απλώς άβολα και στη συνέχεια συνεχίστε το διάλογο.
“Δοκιμάστε να αντικαταστήσετε τις λέξεις. Αντί για το “Συγγνώμη που άργησα”, πείτε “Σας ευχαριστώ που περιμένατε”. Αντί για ‘Συγγνώμη που σας ενοχλώ ξανά’ πείτε ‘Εκτιμώ την υποστήριξή σας’. Δηλώστε αυτό που αισθάνεστε. Μερικές φορές το ‘νιώθω άγχος γι’ αυτή τη συζήτηση’ είναι πιο ειλικρινές από το ‘λυπάμαι'”, τόνισε ο ειδικός.
Διαβάστε επίσης:
Άλλες συμβουλές από ψυχολόγους
Νωρίτερα, οι ψυχολόγοι αποκάλυψαν τι πραγματικά δυναμώνει τα ζευγάρια. Σύμφωνα με αυτούς, υπάρχει ένα χαρακτηριστικό, δηλαδή η έννοια της “αμοιβαίας επιρροής”, μέσω της οποίας είστε πρόθυμοι να αφήσετε τις ανάγκες, τα τρωτά σημεία και τις απόψεις του συντρόφου σας να σας διαμορφώσουν και να αλλάξετε ακόμη και κάτι στη συμπεριφορά σας.
Παράλληλα, η ψυχολόγος κατονόμασε δύο πράγματα που καλό είναι να μην πείτε ποτέ στον σύντροφό σας. Σημείωσε ότι οι έρευνες δείχνουν όλο και περισσότερο ότι το να ξέρεις πότε να σιωπάς μερικές φορές βοηθάει στο να κρατηθεί μια σχέση ζωντανή πολύ πιο αξιόπιστα από την ευθεία ειλικρίνεια.
